همانگونه که میدانیم بسیاری از فقیهان و علمای مسلمان، خروج فرد از دین را «ارتداد» نامیده و برای آن مجازات مرگ در نظر گرفتهاند. موارد متعددی از کشتن افراد به شیوههای خشن و دلخراش را در کشورهایی چون پاکستان، افغانستان، ایران و … دیدهایم.
کتاب «مجازات ارتداد و آزادی مذهب» که توسط محسن کدیور نوشته شده است، با استدلال دینی و با زبان دینداران میخواهد این حکم را زیر سوال ببرد و از آزادی مرتدها یا همان خارجشدگان از دین دفاع کند.
کدیور در معرفی کتابش می نویسد: «این کتاب عهدهدار دو امر ایجابی و سلبی است. به لحاظ ایجابی اثبات آزادی مذهب و آزادی خروج از مذهب (خروج از اسلام و انتخاب دین دیگر یا بیدین شدن) همانند آزادی انتخاب اولیهی مذهب، و ثانیا آزادی انکار نظری و عدم التزام عملی به هر یک از اصول و فروع تعالیم اسلامی اعم از ضروریات و امور اجماعی و غیر آنها بدون هرگونه مجازات دنیوی.
به لحاظ سلبی موارد مشخص زیر مدّنظر است: اول؛ نفی مهدورالدم بودن مرتد و سابّالنبی، دوم؛ نفی هرگونه مجازات دنیوی ارتداد به قول مطلق. سوم؛ نفی مجازات اعدام و دیگر مجازاتهای سنگین از سابّالنبی. سبّ و اهانت به باورهای دینی به عنوان گفتار نفرتزا از طریق محکمهی صالح قابل پیگیری است».
به نظر شما تاثیر گفتمانهای درون دینی و افرادی مانند کدیور در ممانعت از خشونت مذهبی تا چه اندازه مهم است؟
آیا جوامع به این نواندیشان دینی نیازمند است و یا بر این باورید که خشونت مذهبی و احکامی مانند ارتداد را تنها با اتکا به قوه قهریه – و پیروزی حکومتهای سکولار و توسعهگرا بر باورمندان افراطی- میتوان مهار کرد؟