«بصیرت‌های» یک رهبر معظم

دوازده اشتباه بزرگ خامنه‌ای در دوران رهبری

علی خامنه‌ای در دوران رهبری خود، ریاست یک نظام فرقه‌ای-ایمانی را برعهده داشت. او هیچ‌گاه حاضر نشد در گفت‌وشنودی چالشی و سنجشگرانه با منتقدان خبرنگاران روبرو شود. اما بارها یه صورت یک‌طرفه تحلیلگران منتقد خود را به بی‌بصیرتی متهم کرده بود. خامنه‌ای آشکارا خود را صاحب اندیشه‌ای برتر می‌دانست، تا جایی که ادعا کرده بود آن چه از دهان او خارج می‌شود را «خدا» گفته است. در این جا به دوازده مورد از اشتباهات فاحش او در درک واقعیت اشاره شده است. 

یک – حمایت از محمود احمدی‌نژاد (۱۳۸۸) 

«نظر رئیس‌جمهور به نظر من نزدیک‌تر است»

با حمایت کامل از محمود احمدی‌نژاد و سرکوب منتقدان؛ او راه را برای یکی از پرهزینه‌ترین شخصیت‌های نظام ولایت باز کرد و در نهایت خود احمدی‌نژاد به تقابل با بیت خامنه‌ای رسید. خامنه‌ای مخالفان احمدی‌نژاد را «بی‌بصیرت» خوانده بود، و بعدا خودش او از ورود به انتخابات منع کرد. 

دو – ممانعت از ورود واکسن کرونا (۱۳۹۹)

«ورود واکسن آمریکایی و انگلیسی ممنوع است»

تاخیر در واردات واکسن در اوج همه‌گیری منجر افزایش تلفات در موج‌های کووید-19 شد. مشخص نشد دلیل این ممنوعیت دقیقا چه بود، در حالی که ایرانیان برای دسترسی به واکسن به کشورهای همسایه می‌رفتند. این مثالی از دخالت‌های او در اموری بود که در آن نه تخصصی داشت و نه به امنیت مردم فکر شده بود.  

سه – «نه جنگ می‌شود، نه مذاکره می‌کنیم» (۱۳۹۸)

با وجود بیان محکم این دیدگاه، در عمل سیاست خارجی او هم درگیری‌های نظامی را برای ایران به همراه آورد و هم مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم با آمریکا انجام شد.

چهار- برنامه هسته‌ای بلاتکلیف و هزینه‌ساز (دهه ۱۳۹۰)

با هزینه‌های سنگین بدون دستاورد پایدار اقتصادی و همراه با تشدید تحریم‌ها، برنامه‌هسته‌ای عملا به شدت به ضرر ایران و حتی نظام ولایت فقیه پیش رفت. 

پنج – قمار نظامی-مداخله‌ای در سوریه و شکست کامل 

هزینه‌های مالی و انسانی بالا در سوریه بدون بهبود ملموس در وضعیت داخلی ایران، و در نهایت از دست دادن سوریه به گروه‌های دیگر و کشورهای رقیب منطقه‌ای، در حالی اتفاق افتاد که سایبری‌های فرقه ولایت به صورت شبانه‌روز برای توجیه این سیاست‌ها تبلیغات می‌کردند. 

شش – پیش‌بینی نادرست پایان نفت آمریکا (۱۳۹۱)

«کشور آمریکا … نفتش تا سال ۲۰۲۱، یعنی تا ۹ سال دیگر [۱۴۰۰] تمام خواهد شد.» در سال ۱۴۰۵، بر اساس مطالعات آمریکا ده‌ها میلیارد بشکه ذخایر اثبات‌شده دارد و تولید آن هم افزایش یافته است، در حالی که وابستگی این کشور به نفت افزایش چندانی نداشته است. 

هفت – تلاش نافرجام برای تحریف تاریخ پیش از 57 ایران

خامنه‌ای بارها تلاش کرد تصویری مخدوش و نکوهیده از ایران پیش از فروپاشی نظم سیاسی در سال 57 ارائه دهد. برای مثال او گفته بود «آنچه به‌عنوان پیشرفت در دوران طاغوت گفته می‌شود، پیشرفت واقعی نبود…» یا «کشور در دوران طاغوت، وابسته و عقب‌مانده نگه داشته شده بود». در تحولات سال‌های اخیر، به نظر می‌رسد بخش بزرگی از ایرانیان با این روایت از تاریخ به شدت مخالف باقی ماندند، با نگاهی منصفانه‌تر ایران پیش از انقلاب را قضاوت می‌کنند، و نقاط مثبت و پیشرفت آن را از حافظه پاک نکرده‌اند.

هشت – چشم‌انداز تخیلی ۱۴۰۴ (ابلاغ ۱۳۸۴)

خامنه‌ای قانونی را ابلاغ کرد که قرار بود نظام را به «جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری منطقه» برساند. در سال ۱۴۰۴ فاصله قابل توجهی میان هدف اعلامی و وضعیت واقعی وجود دارد و ایران به دلیل سیاست‌های فرقه ولایت فقیه به جنگی ویرانگر کشیده شده‌است. 

نه – سیاست شکست‌خورده افزایش جمعیت (۱۳۹۳)

خامنه‌ای بر رشد جمعیت تاکید می‌کرد؛ اما روند زاد و ولد در سال‌های بعد افزایشی نداشت. این اعتقاد البته وجود دارد که منظور او از افزایش موالید، فقط در میان پیروان فرقه خودش بود، و به عموم مردم ایران مربوط نمی‌شد. 

ده – ممنوعیت‌های بی‌فایده اما گسترده رسانه‌ای 

علی خامنه‌ای و زیردستانش تلاش گسترده‌ای محدودسازی رسانه‌ها انجام دادند؛ از بازداشت نویسندگان و روزنامه‌نگاران تا وبلاگ‌نویسان، ممنوعیت ماهواره، و فیلتر کردن اینترنت. اما روش‌های جایگزین رسانه‌ای و مقاومت مردمی باعث شد که این روش استبدادی او به کلی بی‌اثر شود، به صورتی که برای مثال، در حال حاضر درصد دسترسی به شبکه‌های ماهواره در ایران بسیار بالا است. 

یازده – حمایت مطلق از دستگاه‌های فشل امنیتی

خامنه‌ای به صورت مستقیم رئیس و ناظر تمامی دستگاه‌های جاسوسی و امنیتی ایران بود. اما این دستگاه‌ها صحنه نفوذ کامل کشورهای دیگر بودند. به علاوه این دستگاه‌ها مظالم زیادی به مردم بی‌گناه وارد آوردند. فعالان و شهروندان متعددی بدون دلایل عادلانه مورد آزار قرار گرفتند، به زندان افتادند، و یا کشته شدند. حتی در مواردی، بی‌گناهی بعضی از زندانیان سیاسی بعضا محرز شد، در حالی که نفوذی‌ها یا مفسدین واقعی هرگز معرفی نشدن

دوازده – تصور پایان دوره ترامپ (دهه ۱۳۹۰)

بعد از به قدرت رسیدن جو بایدن در ایالات متحده، خامنه‌ای با طعنه از خروج ترامپ از کاخ سفید به عنوان نوعی پیروزی برای فرقه خودش سخن گفت؛ اما بازگشت دوباره او به قدرت، همه معادلات را تغییر داد.