معرفی فیلم، ۲۳: سریال هرج و مرج

در اپیزود سوم سریال «هرج و مرج» (KAOS)، یا «آشوب» شخصیت آریادنه با بحران‌های شخصی و خانوادگی مواجه است. او با احساس گناه ناشی از مرگ تصادفی برادر دوقلویش، گلاوکوس، در کودکی دست و پنجه نرم می‌کند. این حادثه تأثیر عمیقی بر خانواده‌اش داشته و مادرش هنوز در سوگ فرزند از دست‌رفته است. در این قسمت، آریادنه با نارضایتی از زندگی خانوادگی‌اش و همچنین احساسات پیچیده نسبت به محافظ شخصی‌اش، تسئوس، دست به گریبان است. اما نام آریادنه که دوستداران اسطوره‌های یونانی را به نام کاراکتر مشهوری به همین نام می‌اندازد، دقیقا پس‌پشت کاراکترهای واقعی، یک جهان اسطوره‌ای را بازسازی کرده است.

در همین اپیزود، گروهی به نام «هفت تروا» به دلیل بی‌احترامی به مجسمه خدایان تحت تعقیب هستند. رهبر این گروه، نکس (آستیانکس)، معتقد است که خدایان آن‌ها را رها کرده‌اند و از پرستش آن‌ها امتناع می‌کند. این دیدگاه می‌تواند به عنوان نشانه‌ای از شک و تردید نسبت به خدایان و حتی خداناباوری تلقی شود. با این حال، مجموعه تلویزیونی «آشوب» را باید یک نوع شوخی با اساطیر یونانی تلقی کنید؛ این نوعی کمدی الهی در معنای تحت‌الفظی کلمه است. اما اگر مقایسه نیچه میان دین یونانیان باستان و مسیحیت درست باشد، دین یونانیان واقعا همین‌قدر سرخوشانه و بازی‌گوشانه بوده است. نیچه در تبارشناسی اخلاق می‌نویسد:

«این یونانیان دیرزمانی خدایان خود را درست از آن رو خدمت می‌کردند که با این خدمت «وجدان بد» را از تن خود دور کنند و از آزادی روان خود لذت برند! — یعنی درست ضد آن کاربردی که مسیحیت به خدای خویش داده است. آنان درین جهت بسی دور رفتند؛ این کودکان شکوهمند خیره‌سر شیردل! و تنها قدرتی همچون زئوس هومری گهگاه می‌توانست بدانان بفهماند که دارند بر خود بسی آسان می‌گیرند… » (جستار دوم، قطعه ۲۳)

راستش در «آشوب» زئوس واقعا از دست انسان‌ها عصبانی‌ست و گره داستان – اگر بتوان گفت که گرهی داستانی وجود دارد – در ناسپاسی انسان‌ها و بی‌احترامی‌ای‌ست که بعضی از آنها در حق خدایان به ویژه زئوس می‌کنند! زئوس را در این سریال مرد میانسال و خوش‌پوش و عیاشی خواهید یافت که بدش نمی‌آید برای سرگرمی هم که شده، کمی انسان‌ها را اذیت کند و در این ارتباط هرا همسر خردمندش، گاهی او را مهار می‌کند!

آنها که قبلا اسطوره‌های یونانی را خوانده‌اند، از دانش خود در پس‌زمینه در فهم بسیاری از صحنه‌های خلاقانه استفاده خواهند کرد: پرومته اینجا هم نقشی دارد و علیرغم اینکه دوران محکومیت دشوار خود را می‌گذراند، هر از گاهی توسط زئوس برای مشاوره فراخوانده می‌شود! غول یک‌چشمی که اولیس و یارانش – مطابق با منظومه اولیس منسوب به هومر – در غار او مدتی گرفتار شدند، اینجا مرد یک‌چشمی‌ست که باری به نام «غار» (Cave) دارد و در آن برنامه‌های سرگرمی برگزار می‌کند. این بار محل تجمع اعضای جامعه رنگین‌کمانی هم هست! و یا شاید از همه مهم‌تر، دیونیسوس است که به عنوان فرزند زئوس از معشوقه‌اش، نقش یک پسربچه شیطان و ناخلف را بازی می‌کند.

سریال «آشوب» یک کمدی-درام تاریک بریتانیایی است که توسط چارلی کاول برای نتفلیکس ساخته شده است. این سریال با نگاهی مدرن به اساطیر یونان و روم، داستان سه انسان فانی را روایت می‌کند که با پیشگویی‌ای مرتبط هستند و در تعامل با خدایان فاسد و متکبر قرار می‌گیرند. فصل اول این سریال در ۲۹ اوت ۲۰۲۴ منتشر شد و شامل ۸ قسمت با مدت زمان ۴۶ تا ۵۶ دقیقه بود.

از بازیگران مشهور این سریال می‌توان به جف گلدبلوم در نقش زئوس، جانت مک‌تیر در نقش هرا، کلیف کرتیس در نقش پوزئیدون، دیوید تیولیس در نقش هادِسْ، و بیلی پایپر اشاره کرد. همچنین، اورورا پرینو در نقش اوریدیس، میسیا باتلر در نقش کینئوس، و لیلا فرزاد در نقش آریادنه حضور دارند. شاید برای تماشاگران ایرانی جالب باشد که بدانند لیلا عفت فرزاد، متولد ۳۰ دسامبر ۱۹۸۱ در لندن، بازیگر بریتانیایی با اصالت ایرانی است. او در رشته زبان‌های مدرن در کالج ووستر، آکسفورد، تحصیل کرده و سپس در مدرسه موسیقی و درام گیلدهال آموزش بازیگری دیده است.

فرزاد در سریال «از سوزی متنفرم» (I Hate Suzie) نقش نائومی جونز، مدیر برنامه و دوست شخصیت اصلی، را ایفا کرد که برای آن نامزد دریافت جایزه تلویزیونی بفتا شد. او همچنین در سریال‌های «خیابان ۵» (Avenue 5) و «شاخص ترس» (The Fear Index) حضور داشته است

این سریال توسط شرکت‌های Anthem Productions Limited و Sister تولید شده و فیلم‌برداری آن در بریتانیا و اسپانیا انجام شده است. موسیقی متن سریال توسط ایزابلا سامرز ساخته شده است.

با وجود استقبال اولیه، نتفلیکس در اکتبر ۲۰۲۴ اعلام کرد که سریال «آشوب» پس از یک فصل لغو شده است. این سریال پس از پخش تنها یک فصل در ۲۹ اوت ۲۰۲۴، توسط نتفلیکس لغو شد. این تصمیم به دلیل عدم دستیابی به معیارهای بیننده‌ مورد نظر نتفلیکس در هفته‌های پس از انتشار اتخاذ شد. اگرچه این سریال در هفته دوم پخش خود به رتبه سوم در جدول جهانی نتفلیکس رسید و ۵.۹ میلیون بازدید کسب کرد، اما این ارقام برای تمدید آن کافی نبودند.

علاوه بر این، هزینه‌های بالای تولید و ماهیت خاص و گران‌قیمت سریال، به همراه تغییرات در اقتصاد صنعت استریمینگ، به لغو آن کمک کردند. این لغو باعث نارضایتی طرفداران شد، زیرا بسیاری امیدوار بودند داستان در فصل‌های آینده ادامه یابد. تیم پژوهشی گفت‌وشنود به علاقه‌مندان مضامین اسطوره‌ای و درونمایه‌های دینی به ویژه اگر علاقه‌مند به تماشای محتوایی سرگرم‌کننده باشند، تماشای این مینی‌سریال را پیشنهاد می‌دهد. استعاره‌ها و تمثیلات فوق‌العاده غنی جهان اسطوره‌ها، حتی در این سریال سرگرم‌کننده هم موجب تعجب بیننده نکته‌سنج خواهد شد.