اگر قرار باشد شیطان را در میان انسانها تصور کنید، او باید چطوری باشد؟ ما تصوری از خدایی که «جسم گردید و در میان ما ساکن شد / پر از جلال و جبروت و مرحمت او را دیدیم… » مطابق با انجیلها داریم؛ اما اگر شیطان جسم انسانی به خود بگیرد و میان ما ساکن شود چه؟ چگونه خواهد بود؟
اولین دقایق اپیزود اول از سریال «لوسیفر» (شیطان) به این شکل شروع میشود که او یعنی شیطان، پشت فرمان یک ماشین اسپورت شیک و در حال حرکت به سمت یک بار است. شب زیبایی به نظر میرسد اما شیطان اگر پشت فرمان باشد، حتما از قوانین راهنمایی و رانندگی تخطی خواهد کرد. وقتی پلیس او را متوقف میکند، با چشمانش و با پولهایش او را فریب میدهد و از قانون میگریزد. سکانس بعدی معلوم میشود که او در واقع خود شیطان است که بر اثر اختلافی با پدر (یعنی خداوند) رانده شده و از جهنم به زمین آمده است!
ابتدای اپیزود دوم از همین سریال، هوشمندانهتر هم هست: لوسیفر در حال حرکت در پیادهروی کلانشهر لوسآنجلس است – که تحتالفظی به معنای «شهر فرشتگان» است – که میبیند فردی معرکه گرفته و مطابق با انجیلها موعظه میکند که شیطان واقعا در میان ما وجود دارد. لوسیفر میگوید خودت هم نمیدانی که تا چه حد درست میگویی! مرد معرکهگیر که قصدش جمعآوری اسکناس است او را مزاحم کار خود قلمداد میکند. و همین باعث میشود که لوسیفر بخواهد او را به موعظهای که میکند اما بدان باور ندارد، باورمند کند! در چشمان مرد متقلب نگاه میکند و لحظاتی نقاب انسانی دروغینی که به چهره زده را برمیدارد! معرکهگیر وحشت کرده، میگریزد و حتی تمامی پولهایی را که تا آن لحظه جمع کرده، در پیادهرو رها میکند!
شما در سریال لوسیفر، شاید ناگهان کشف کنید که این تمثیلها و استعارههای ادبیات دینی تا چه حد غنیست! هم میتوان خیلی خوب با آنها شوخی کرد و موقعیتهای کمدی ساخت، و هم میتوان نکات انسانشناختی خوبی با آن پرداخت. مثلاً لوسیفر در پاسخ به مرد معرکهگیر که میگوید گناه و شهوت، نشان حضور شیطان در میان ماست، میگوید به من این قدر اعتبار نده! شما آدمها بدون من هم این چیزها را مرتکب میشوید! کنایهای قابل تامل از اینکه سرچشمه شرارت را نمیتوان همواره در آسمان جستجو کرد. کاراکتر لوسیفر مورنینگاستار (تحتالفظی: شیطان ستاره صبح) در سریالی به همین نام، خیلی شبیه ابلیس بعضی قصههای صوفیه است که در واقع چون راسخترین یکتاپرست از میان فرشتگان خدا بود، بنابراین به انسان سجده نکرد و از درگاه خداوند رانده شد. او در واقع، موجود پلیدی نبود. بلکه به جهت تعصبش بر خداپرستی و نگاه بدبینانهاش به این مخلوق تازه که انسان نامیده میشد، موجبات تکدر خاطر پروردگار نسبت به خودش را فراهم کرد!
سریال Lucifer ساخته تام کاپینوس ابتدا از شبکه فاکس و سپس توسط نتفلیکس پخش شد. این سریال از روی شخصیت لوسیفر مورنینگاستار از کامیکهای DC الهام گرفته شده است. لوسیفر، که یک فرشته سقوط کرده و حاکم جهنم است، از جایگاه خود دست میکشد و به لسآنجلس میآید تا کلوب شبانهای را مدیریت کند. پس از دخالت در یک پرونده قتل، او با کارآگاه کلویی دکر آشنا میشود و به عنوان مشاور با پلیس همکاری میکند، در حالی که با چالشهای فراتر از طبیعی نیز مواجه میشود. او به عنوان مشاور به پلیس محلی کمک میکند و با کارآگاه کلویی دکر در حل پروندههای جنایی همکاری دارد.
بازیگران اصلی سریال شامل تام الیس در نقش لوسیفر است که پیش از این در سریالهای بریتانیایی متعددی به ایفای نقش پرداخته بود. لورن جرمن، که نقش کلویی دکر را بازی میکند، سابقه بازی در سریالهایی چون Chicago Fire و Hawaii Five-0 را دارد. همچنین، دی. بی. وودساید نقش فرشتهای به نام آمنادیل را ایفا میکند و لزلی-آن برندت در نقش مزیکین، یکی از شیاطین قدیمی و وفادار لوسیفر ظاهر میشود.
سریال لوسیفر اپیزودهای محبوب زیادی دارد که از دید تماشاگران به خاطر پیچیدگی داستان و شخصیتپردازی خاص مورد توجه قرار گرفتهاند. یکی از پرطرفدارترین اپیزودها “A Devil of My Word” است که در آن شخصیتها با پیامدهای عمیقی مواجه میشوند و کلویی دکر در نهایت حقیقت لوسیفر را درک میکند.
یکی دیگر از قسمتهای برجسته، “A Chance at a Happy Ending” است که نبرد حماسی لوسیفر و برادرش مایکل را به تصویر میکشد. این اپیزود تنش بالایی دارد و تمهایی از فداکاری و جستجوی رستگاری را نمایش میدهد، جایی که لوسیفر حتی به بهشت میرود تا کلویی را نجات دهد.
دیگر اپیزود محبوب، “Off the Record” است که از نگاه یک روزنامهنگار به ماهیت شیطان نگاه میشود. این اپیزود که اپیزود هفتم از فصل سوم سریال است در مورد روزنامهنگاریست که همسر خود را دوست دارد اما همسرش مدتهاست که جدا از او زندگی میکند و خواهان طلاق رسمیست. این روزنامهنگار به اشتباه فکر میکند که لوسیفر مورنینگاستار با همسرش مناسبات پنهانی دارد. چون میخواهد تلاش کند که همسرش او را ببخشد و به زندگی مشترک با او بازگردد، لوسیفر مورنینگاستار را به بهانه نگارش یک گزارش از همکاریاش با پلیس تعقیب میکند و در مییابد که او واقعا شیطان است. پیروزمندانه به همسرش بازمیگردد با خیال اینکه افشاء ماهیت لوسیفر همسرش را از ادامه رابطه با او منصرف میکند. آنچه اوج دراماتیک این قسمت از داستان است این است که درمییابد همسرش ماهیت واقعی لوسیفر را پیشاپیش میشناسد اما معتقد است که او «انسان خوبیست!» شما روزنامهنگار داستان را در صحنهای به یاد ماندنی میبینید که ناراحت و خشمگین و مستاصل از لوسیفر میپرسد که چطور موفق شده این طور در دل همسرش جا باز کند!؟ پاسخ لوسیفر این است: من روی واقعی خودم را به او نشان دادم! او تاکید میکند که هیچگاه انسانها را به کارهای بد وانداشته، مگر انکه آنها خود خواسته باشند که به جهنم سری بزنند!
اگرچه شوخی با مضامین الهیاتی نمونههای متعدد زیادی در فیلمها و داستانهای سینمایی دارد، اما سریال لوسیفر به جهت تلفیق جنبههای سرگرمی این هنر بصری با شوخیهای الهیاتی، اثر قابل ملاحظهایست. تیم پژوهشی گفتوشنود به آنها که از ظرائف ادبی و روایتشناختی الهیات لذت میبرند و نکته برمیگیرند، تماشای این سریال را پیشنهاد میکند.